Kerst in de Provence

Hoe wordt Kerstmis gevierd in de Provence? En Oud & Nieuw? Zijn er verschillen met Nederland? En Sinterklaas, nu we er toch mee bezig zijn? Alle vragen worden hieronder beantwoord.

Sint
Als er IETS is wat ik echt mis in de Provence, dan is het Sinterklaas. Nagenoeg niemand hier kent dat feest. Soms zijn er import-Fransen uit de Elzas of le Nord die er herinneringen aan hebben, maar onze tradities, met pepernoten en gedichten zijn gewoon niet bekend. De Zwarte Piet-discussie gaat daarmee ook heerlijk langs ons heen, dat is wel weer fijn. We hebben nog geprobeerd er een draai aan te geven, om een Sint-avond met een stel Nederlanders te vieren, maar het wordt toch behelpen. Dan kom je er dus achter dat het nooit meer wordt wat het vroeger “thuis” was. Prima herinneringen, daar doen we het graag mee.

Kerst
Wat Sint is in Nederland is de kerstman in Frankrijk en ook hier in het zuiden. Kinderen zijn niet te houden wanneer het Kerst wordt. Adventskalenders, Kerstmutsen op de laatste schooldag voor de kerstvakantie, cadeautjes uiteraard… en veel, heel veel en nog meer eten en drinken. Kerst viert men “en famille”,  wat in Frankrijk bijna overal een zeer ingewikkeld planningsproces is, wegens de vele “familles recomposées”. Dat zijn nieuwe gezinnen, wegens scheidingen en hertrouwen of hersamenwonen.

Het kerstdiner
Naast de kerstboom, na het cadeautjes uitpakken, volgt dan het diner. In de Provence is er wel iets specifieks: het dessert bestaat uit 13 (!) gerechten. Vla, pudding, ijs, fruit, geconfijte abrikozen, cake, taart, noten en alles wat te binnen schiet wordt op een groot buffet geplaatst en feestelijk, vaak onder applaus, onthuld.

Bûche de Noël
Hoe kòn ik hem vergeten! De bûche de Noël. Hij prijkt in elke 13-gerechten dessert-tafel hier. Het is de klassieke boomstam die we in Nederland ook kennen. Maar dan in allerlei fancy-smaken en kleuren.

Oud & Nieuw
Oud & Nieuw vier je in Frankrijk met vrienden. Dat maakt de zaak al een stuk eenvoudiger dan met familie. Waar het gezellig lijkt te gaan worden, daar ga je heen. De avond is errug lang, want om 20 uur starten we (alweer) met eten. Meestal neemt iedereen wat mee, een gang of een gerecht. Wijn vloeit hier natuurlijk heel rijkelijk. Vaak worden er tussendoor spelletjes gedaan, verzint er iemand iets origineels. We hadden al eens een pubquiz, een sjoelwedstrijd (onze Franse vrienden raakten meteen verslaafd aan dit Oud-Hollandsche gebeuren) en een kaartavond.
Als het middernacht is, bruist de champagne, wensen we elkaar weer het allerbeste en gaan we na nog een laatste glas rustig huiswaarts en lekker onze roes uitslapen.

En het vuurwerk dan?
Eén van de allerzaligste geneugten in Frankrijk: we doen niet aan vuurwerk met Oud & Nieuw. Geen overspannen honden en katten, rust in de keet. Als je buiten gaat staan hoor je soms heel ver weg wel iemand in de weer met rotjes of iets dergelijks, en dan halen we onze schouders op en zeggen: ah, ça doit être un Nollandais. (Oh, dat zal wel een Nederlander zijn).
We kennen wel degelijk mooi vuurwerk, prachtig zelfs, maar alleen van overheidswege. Op 14 juli organiseert bijna iedere zichzelf respecterende gemeente een schitterend vuurwerk, mèt “bouquet final”.

Zelf ervaren?
Kerstmarkten worden hier steeds vaker gehouden en zijn grappig. Meestal veel eigengemaakte snuisterijen en de onvermijdelijke santons (provencaalse beeldjes voor in de Kerststal). Onze gîtes zijn het hele jaar open, dus ook met Kerst. Lekker warm binnen (centraal verwarmd) en vaak kun je buiten lunchen, want de zon schijnt meestal.