Verwarmen in de Provence

Soms vragen gasten me of wij hier moeten stoken in de winter en hoe lang dan, hoe we dat doen en of je hier nog een open haard mag hebben. Hier wat uitleg over de winter in Mirabel en omgeving.

Stookseizoen
Het stookseizoen is hier relatief kort. Zeker omdat we handig gebruik maken van de zon. Van oudsher worden alle huizen hier gericht op het zuiden gebouwd, zodat je maximale zonnewarmte hebt op je gevel en de koude noordenwind buiten laat. Oude boerderijen hebben altijd weinig of geen ramen en deuren op het noorden. Het stookseizoen is mede daardoor relatief kort vergeleken met dat in Nederland: van november tot eind maart. Sommigen schakelen de verwarming eind februari al uit en trekken ’s nachts een extra wollen deken over zich heen.


Wij zitten op ca. 260 meter hoogte. Wie hogerop in de bergen woont, bijvoorbeeld richting Gap, moet rekening houden met een langer stookseizoen.
Soms zijn er temperatuurverschillen die verrassen: in Nyons kan het “beneden” 2 graden kouder zijn dan “boven”, werd mij onlangs verteld door iemand die elke dag de heuvel afrijdt om beneden brood te gaan halen.

Hors gel
In de winter zijn de tweede huizen vaak “hors gel” (vorstvrij) gemaakt door de verwarming op een heel laag pitje te laten staan. Dat zijn dan meestal elektrische verwarmingsplaten. De nieuwere platen hebben een extreem hoog rendement.


De nieuwste trend is om alleen nog airconditioningsystemen te plaatsen, die ook kunnen verwarmen, een besparing van 30% op de stroomkosten ten opzichte van radiatoren.

Een en ander is echter in Mirabel sinds kort gereguleerd, want je mag de buiten-unit niet meer in het zicht plaatsen, ten einde het beschermde dorpsgezicht te behouden.

Hoe verwarmen we hier meestal?
De meeste mensen gebruiken nog stookolie om te verwarmen. Mijn buurman is de olieboer voor Vaison en omgeving. Wanneer de ochtend aanbreekt komt hij thuis uit Fos (vlakbij Marseille), waar hij bij de raffinaderij olie en benzine is gaan halen, die overdag, als hij slaapt, door zijn medewerkers aan de benzinestations en aan particulieren wordt gedistribueerd. Zijn vader was de locale kolenboer, maar hij is met zijn tijd meegegaan. Wat er echter gaat gebeuren met zijn bedrijf nu velen overstappen op warmtepompen en dus elektra is niet duidelijk.

dit is het bedrijf, wat van vader op zoon is overgegaan.

Wel is hij onze redder in de nood wanneer in Frankrijk de benzinestations niet worden gefourageerd wegens stakingen en/of blokkades bij de raffinaderijen. Onze gasten kunnen altijd naar huis wanneer het erom spant en ze nergens meer kunnen tanken, want Jean-Pierre heeft diesel- en benzinevoorraad, ook voor mij en mijn gasten. Système JP!

Gas
Zo nu en dan zie je nog gastanks buiten een huis liggen, maar dat wordt een zeldzaamheid.

Er is nergens in de Provence aardgas, behalve wanneer steden in staat zijn om een collectieve gasvoorziening aan te bieden.

Warmtepompen en reversibele airco’s
Zoals gezegd stappen veel mensen langzamerhand over op elektra-verwarming. De stroom is hier relatief goedkoop en komt uit de kerncentrale van Tricastin. Nee, dat is ook geen prettige variant, maar we moeten het ermee doen. Ik ga binnenkort een keertje op bezoek daar, want ze organiseren open dagen voor het publiek. Naast grote leverancier van stroom en dus verwarming, is het ook een enorme werkgever in de regio.

De centrale ligt in de gemeente St Paul Trois Châteaux (Drôme), die daar zeer wel bij vaart. De gemeentelijke belastingen worden voor 2/3 voldaan door de centrale. St Paul heeft daarom een mooi binnenzwembad, een prachtig sportcomplex en wat al niet.

Zonnepanelen
In Frankrijk is het niet echt aangeslagen, dit concept. Heel Holland bakt onder de zonnepanelen, terwijl er toch relatief weinig zon is, en de sunny Provence wordt mondjesmaat voorzien van. Hoe kan dat? Wel, de Franse overheid had subsidies aan particulieren beschikbaar gesteld om zonnepanelen aan te schaffen, eigenlijk in de vorm van belastingaftrek. De rush van bedrijven bleek groter dan de vraag van consumenten, waardoor we allemaal werden platgebeld door call centers.

De aanschafprijs hield echter rekening met die subsidie, dat wil zeggen, de leveranciers zetten vrolijk 30% op de prijs, waardoor de gemiddelde terugverdientijd opliep naar 8 jaar. Bijna niemand heeft hier dus gebruik van gemaakt. En nu zie ik hier en daar wel wat zonnepanelen-velden ontstaan, enorm groot, maar meestal in handen van energieleveranciers als EDF. Particulieren investeren hier nog steeds niet massaal in.

Windenergie

Ook windmolens zien we hier al een tijd, vooral in het Rhône-dal, waar altijd wind is. Maar nauwelijks bij particulieren.

Hout stoken
Het stoken van hout en tuinafval werd door Ségolène Royal rond 2013 aan banden gelegd. In eerste instantie werd ook de open haard verboden. Dat ging wat te ver voor alle huishoudens, en dan met name de luxere, rond Parijs. Ze heeft die veer moeten laten en we stoken dus nog steeds onze open haarden, al mogen we ze niet meer bouwen.

Wie verstandig is plaatst een kachel in zo’n haard, een zogenaamde “insert” om economischer met de warmteopbrengst om te gaan. Ik ben niet verstandig, want ik houd van een “los veur” zoals ze in Twente zeggen. Ja, een “petit péché mignon”. Maar ik stook uitsluitend “van eigen tuin”, dat scheelt weer.
Sommigen stoken houtkorrels (granules) in een speciaal soort ketel. Je moet voor de opslag van die korrels een grote ruimte vrijhouden, hetgeen niet bij iedereen mogelijk is.

Zelf ervaren?
Het hele domein van La Françonne wordt centraal verwarmd met een grote en degelijke HR-verwarmingsketel, die werkt op stookolie. Jawel, uit de raffinaderij van Fos, eenmaal ’s jaars gebracht door de buurman. Omdat in de winter de zon hier meestal schijnt, is die ketel vooral ’s nachts actief. Overdag zitten we vaak buiten in de zon te lunchen. Frisse tintelende buitenlucht, heerlijk een wijntje erbij, mmm, het leven is dan extreem goed.