De Notre Dame

Wat een schrik, als je net uit een mooie film in de bioscoop komt en je leest in een app-je van een dierbaar familielid: de Notre Dame staat in brand. Toegegeven, als eerste dacht ik aan een terroristische aanslag, zoiets als de Twin Towers, want dit wordt als net zo symbolisch voor Frankrijk beschouwd als de Towers voor de US. Maar dat leek me al snel te gortig.

Historische waarde
Het is in beginsel een zeer oud gebouw. In de 19e eeuw was het er zo belabberd aan toe dat het dreigde in te storten. Victor Hugo, ’s lands Harry Mulisch van die tijd, schreef er een roman over, Notre Dame de Paris, met Quasimodo en Esmeralda.

Later verfilmd door Disney in een mooie tekenfilm die ik vaak gezien heb met mijn dochter.

Restauratie 19e eeuw
Hugo slaagde er via zijn roman in de gemoederen te bewegen en fondsen te laten komen voor de restauratie. En van lieverlee staken anderen er geld in om de kathedraal nog meer te vergroten en verfraaien. De historische waarde is zeker groot, maar niet zo groot als die van de kathedralen van Reims en Chartres.

Culturele waarde
In de Notre Dame wemelt het van de schilderijen, monstransen en andere relikwieën, jazeker. Van de doornenkroon van Christus, die in dit geval in goud gegoten is, zijn er wereldwijd tenminste 10 in omloop. Het stuk van het kruis is er één van enorm vele, waarmee allicht zo’n honderdtal kruizen zouden kunnen worden vervaardigd. Het doet me altijd denken aan de in Aken (?) bewaarde schedel van Karel de Grote op 12-jarige leeftijd… Maar natuurlijk is het allemaal, al is het kitsch, toch ook wel kunst.

Toeristische waarde
Hier komen we aan de kern van het verhaal: wat is waarde? Per jaar miljoenen toeristen trekken, de Efteling zou ervan dromen. Ik niet, het is een tikje teveel, maar het is een enorm getal. Zou de Notre Dame er niet meer zijn, als beeldbepalend gebouw, dan kwamen er voorzeker minder Aziaten en Amerikanen op Parijs af.
Hele hordes zag ik aan mij voorbij trekken toen ik één (1) keer de Notre Dame heb bezocht, toch een must. Eerlijk gezegd was ik zo weer weg. Ik houd niet van massa’s. Maar niet alleen daarom: het enige wat me boeide was de rosace, het schitterende glas-in-lood raam tussen de twee torens.

En daarna ben ik heel snel de kelders onder de parvis Notre Dame in gedoken, naar de Romeinse opgravingen die daar te bekijken zijn. Ieder zijn meug!

Hoe er wordt gereageerd
Collega’s Fransen zijn natuurlijk geschokt. De meer sentimentelen onder ons vinden het een echt drama om het gebouw. Anderen, wat nuchterder, zien het als een heel vervelend incident, maar daar vinden we wel wat op. Nu de fondsen uit zekere kringen zo eenvoudig loskomen voelen weer anderen grote woede: “Zo, dus dit kan wel en als we een beetje loonsverhoging vragen, ho maar”. Helaas is die groep groot en groeiende. Helemaal ongelijk hebben ze ook niet. We hebben voldoende daklozen en minimumlijders om heel boos te worden als ineens families die puissant rijk zijn staan te dringen om te mogen doneren. Natuurlijk is dat puur uit eigenbelang, ik kan echt niet anders geloven.

Vuitton-tassen worden duur verkocht aan Aziaten, dus als die niet meer in zo groten getale komen heeft de firma LVMH een groot probleem. Ik zag de eerste prognose van dalende omzet daarvan al langskomen. Miljoenenverliezen dreigen. Ja, dan moet je wel ingrijpen.

Illusies
Sommige katho-Fransen menen dat die vrijgevigheid puur als investering in het geloof moet worden beschouwd. We kunnen elkaar veel wijs maken, maar dat is echt niet het geval. Anders dan in de 19e eeuw en daarvoor, hebben we het hier over puur economische “aflaten” en geen godsdienstige.

Zeut en zoer deur mekaar nemm’n
Na de gele hesjes, terroristische aanslagen die zijn ontstaan uit een zekere voedingsbodem en de vele stakingen overal hebben we nu dit aan de hakken. Never a dull moment. Of zoals de Tukker zegt: ie möt zeut en zoer deur mekaar nemm’n, zoet (een mooi land met eindeloos veel leuks om te ontdekken) en zuur (narigheid op allerlei manieren) zijn niet los te maken (proeven) van elkaar.

Zelf ervaren?
De Notre Dame is een monument dat je eens bezocht moet hebben. Maar gaat u ook vooral op zoek naar twee andere bijzondere dingen: het point zéro en het musée du Parvis Notre Dame.

Point zéro is een gouden bultje tussen de straatstenen vóór de Notre Dame waarvandaan àlle wegen in Frankrijk gemeten zijn. De gemeten afstand Paris-Bordeaux start dus hier. Het Musée du Parvis Notre Dame is heel interessant om te bezoeken omdat hier de allereerste bouwwerken van Parijs te zien zijn, met prachtige maquettes. Vaak zijn er ook fraaie tentoonstellingen.